1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, một doanh nghiệp không thể tồn tại và phát triển nếu thiếu chiến lược cạnh tranh. Micheal Porter, một trong 50 bộ óc quản trị vĩ đại nhất thế giới, cho rằng “chiến lược cạnh tranh là trở nên khác biệt” [70]. Bruce Henderson, nhà sáng lập tập đoàn tư vấn BCG (Boston Consulting Group), cho rằng “chiến lược là nghiên cứu thận trọng cho một kế hoạch hành động phát triển lợi thế cạnh tranh trong kinh doanh và điều chỉnh nó” [57]. Theo Grant, một học giả nổi tiếng người Anh, “chiến lược kinh doanh là tất cả về lợi thế cạnh tranh” [52]. Hay Jack Welch, CEO của tập đoàn GE đã nhấn mạnh “nếu bạn không có lợi thế cạnh tranh, thì đừng cạnh tranh” [80]. Như vậy, có thể thấy lợi thế cạnh tranh là nền tảng cốt lõi để cạnh tranh hiệu quả. Mục tiêu của một chiến lược kinh doanh tốt là phải xây dựng và khai thác được các lợi thế cạnh tranh bền vững của doanh nghiệp trên thị trường. Xây dựng lợi thế cạnh tranh được hiểu là khả năng tạo dựng, phát triển và khai thác hiệu quả các lợi thế cạnh tranh nhằm giúp doanh nghiệp đạt được các thành công vượt trội hơn trên thị trường. Rất nhiều nhà nghiên cứu đã tập trung tìm hiểu các yếu tố tạo lợi thế cạnh tranh, cũng như làm thế nào để xây dựng được lợi thế cạnh tranh bền vững. Tuy nhiên, chưa có một nghiên cứu tổng thể và toàn diện về cách thức hiệu quả nhất để xây dựng lợi thế cạnh tranh của các ngân hàng thương mại trên thị trường bán lẻ- thị trường được nhận định là đang thay đổi rất nhanh chóng. Theo Brett King, “nhà cải cách của năm 2012”, đồng thời là nhà sáng lập ngân hàng Movenbank, có hai nguy cơ lớn đối với các ngân hàng bán lẻ hiện nay. Thứ nhất là hành vi của người tiêu dùng đang thay đổi. Thứ hai là sự gia tăng nhanh chóng của các nhà cung ứng dịch vụ tài chính bán lẻ phi ngân hàng. Hệ quả là một bộ phận đang gia tăng người tiêu dùng sử dụng dịch vụ tài chính phi ngân hàng. Đáng lo ngại là nhóm này đang bao gồm ngày càng nhiều các chuyên gia về công nghệ, những người có thu nhập, trình độ và uy tín tín dụng cao [1].