1. Lí do chọn luận án Trong nền kinh tế tri thức, nguồn nhân lực chất lượng cao luôn đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạt động của các doanh nghiệp, các tổ chức hay bất kỳ một cơ sở giáo dục nào. Một tổ chức có thể đạt được năng suất lao động cao khi có những nhân viên làm việc tích cực và sáng tạo. Điều đó phụ thuộc vào cách thức và phương pháp mà những người quản lý (QL) sử dụng để tạo động lực (ĐL) thúc đẩy làm việc cho nhân viên. Tuy nhiên, công tác QL nguồn lực con người muốn đạt được hiệu quả đòi hỏi người QL phải có sự hiểu biết về con người ở nhiều khía cạnh và lấy con người là yếu tố trung tâm cho sự phát triển của tổ chức. Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm chăm lo đến đội ngũ nhà giáo, coi đó là nhân tố quyết định để nâng cao chất lượng và thúc đẩy sự nghiệp giáo dục phát triển. Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VIII đã khẳng định: “Muốn nâng cao chất lượng giáo dục – đào tạo thì một trong những biện pháp chủ yếu có ý nghĩa quyết định là xây dựng, phát triển đội ngũ giáo viên” [11]. Chỉ thị 40-CT/TƯ ngày 15/6/2004 của Ban Bí thư về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục (QLGD) đã chỉ đạo: “ phải tăng cường xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ QLGD một cách toàn diện. Đây là nhiệm vụ vừa đáp ứng nhu cầu trước mắt, vừa mang tính chiến lược lâu dài .” [10]. Nghị quyết của Chính phủ số 14/2005/NQ-CP ngày 02/11/2005 về Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục đại học Việt Nam 2006-2020 đã nêu ra quan điểm chỉ đạo: “ Trên cơ sở đổi mới tư duy và cơ chế QLGD đại học, kết hợp hợp lí và hiệu quả giữa việc phân định chức năng, nhiệm vụ quản lí Nhà nước và việc đảm bảo quyền tự chủ, tăng cường trách nhiệm xã hội, tính minh bạch của các cơ sở giáo dục đại học. Phát huy tính tích cực và chủ động của các cơ sở giáo dục đại học trong công cuộc đổi mới mà nòng cốt là đội ngũ giảng viên (GV), cán bộ QL và sự hưởng ứng, tham gia tích cực của toàn xã hội” [55].