1. Vấn đề nghiên cứu Khoảng cách kỳ vọng kiểm toán (Audit Expectation Gap-AEG1) được hiểu một cách chung nhất là “sự khác biệt giữa những gì công chúng kỳ vọng từ nghề nghiệp kiểm toán và những gì mà nghề nghiệp kiểm toán thực sự có thể cung cấp” (Jennings & cộng sự 1993). AEG xuất hiện và tồn tại song hành cùng với quá trình hình thành và phát triển của nghề nghiệp kiểm toán, là thuật ngữ được sử dụng khá phổ biến trong lĩnh vực nghiên cứu về kiểm toán từ đầu thập niên 70 của Thế kỷ trước trong bối cảnh uy tín và danh tiếng của nghề nghiệp kiểm toán bị sụt giảm đáng kể do KTV không phát hiện được gian lận tại các khách hàng kiểm toán trước khi nó sụp đổ, phá sản hoặc bị điều tra. Thuật ngữ này được đề cập lần đầu tiên trong nghiên cứu của Liggo (1974) và sau đó, AEG trở thành đối tượng nghiên cứu không chỉ trong lĩnh vực học thuật mà còn bao gồm cả giới nghề nghiệp. Đến nay, có rất nhiều nghiên cứu, luận án, bài báo khoa học liên quan đến chủ để này xoay quanh các mục đích chính như (i) nghiên cứu nhằm làm rõ bản chất của AEG qua việc tìm hiểu, giải thích và xây dựng khái niệm khoảng cách kỳ vọng kiểm toán, điển hình như nghiên cứu của Liggio (1974), AICPA (1993); Humphrey & cộng sự (1993); Porter (1993, 2004, 2012); (ii) nghiên cứu thực nghiệm tiến hành khảo sát sự tồn tại khoảng cách kỳ vọng, điển hình là nghiên cứu của Lee (1970); Beck (1972); Humphrey & cộng sự (1993); nhằm giải thích liệu các yếu tố kinh tế, chính trị, văn hóa có ảnh hưởng trực tiếp tới AEG không?.; (iii) các nghiên cứu nhằm xác định các yếu tố đóng góp tạo nên khoảng cách kỳ vọng, tiêu biểu như nghiên cứu của Davidson (1975); Humphrey & cộng sự (1992); Sikka & cộng sự (1992); Humphrey (1997) ; (iv) nghiên cứu khảo sát tác động của các giải pháp nhằm thu hẹp AEG, điển hình là các nghiên cứu của Beck (1973); Nair & Rittenberg (1987); Hatherly (1991); Monroe & Woodliff (1993)