1. Lý do chọn đề tài 1.1. Phụ nữ là một nửa thế giới, là đối tượng được tạo hóa trao sứ mệnh thiêng liêng sinh hạ giống nòi. Có lẽ chính vai trò đặc biệt này cùng với số phận nhiều thăng trầm mà giới nữ trải qua trong lịch sử đã khiến họ trở thành tâm điểm của các cuộc luận bàn, ngọn nguồn cảm hứng bất tận cho nghệ thuật và thi ca nhân loại. Văn học chân chính mọi thời luôn đặt ra những vấn đề quan trọng, thiết yếu về đời sống xã hội và con người. Do vậy, tác phẩm văn chương viết về người phụ nữ – “một nửa thế giới” bao giờ cũng thu hút sự quan tâm đặc biệt cả từ phía độc giả lẫn người nghiên cứu. Đề tài Diễn ngôn về giới nữ trong văn học hiện thực xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một sự lựa chọn có ý nghĩa thiết thực, góp phần làm sáng tỏ chân dung nữ giới trong một nền văn học cụ thể. Qua đó, cũng giúp nhận biết những nét đặc trưng của diễn ngôn về giới nữ trong văn học hiện thực xã hội chủ nghĩa so với các bộ phận văn học khác. 1.2. Trong lĩnh vực khoa học, giới nữ trở thành đề tài nghiên cứu của nhiều bộ môn khoa học như tâm lí học, sinh học, xã hội học, chính trị học, nghiên cứu văn học. Mỗi bộ môn khoa học lại hình thành một kiểu diễn ngôn riêng về phụ nữ. Điều này càng mang tính chất khu biệt rõ rệt đối với nghiên cứu văn học, bởi các khoa học nói trên chỉ xem xét người phụ nữ ở góc độ con người sinh học, con người xã hội hay là một thực thể trừu tượng, chung chung còn trong nghiên cứu văn học, phụ nữ được xem là một sản phẩm của sự sáng tạo nghệ thuật – một hiện tượng thẩm mĩ. Vì thế, tìm hiểu vấn đề phụ nữ từ góc nhìn của diễn ngôn văn học hứa hẹn mang lại một hành trình khám phá đầy thú vị đối với tác giả luận án. Trên một ý nghĩa nào đó, nó cũng giúp cho việc nhận diện tính chất đặc thù, đa dạng, phức tạp của các loại hình diễn ngôn về cùng một đối tượng được sáng rõ hơn.