Luận án này nghiên cứu và giải quyết vấn đềkhoảng trống từ vựng (lexical gap) – một trong các nguyên nhân của sai lệch từvựng và cấu trúc- trong dịch máy Anh – Việt. Khoảng trống từvựng là hiện tượng thiếu từvựng tương ứng ởngôn ngữ đích (tiếng Việt) so với ngôn ngữnguồn (tiếng Anh). Chẳng hạn từtiếng Anh “abeyant” có nghĩa là “tạm thời đình chỉ”. Luận án đềxuất phương pháp giải quyết vấn đềkhoảng trống từvựng trong dịch máy tự động Anh – Việt bằng mô hình dịch từsang ngữ- gọi tắt là mô hình XLKTTV. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của luận án là hiện tượng khoảng trống từvựng trong dịch máy Anh – Việt và giải pháp giải quyết hiện tượng trên. Bài toán 1:Tạo từ điển song ngữAnh – Việt với các cấu trúc nét cho phép lưu trữcác thông tin ngữpháp, đặc biệt là các cụm từthay vì chỉlà một từ. Bài toán thứnhất lại được chia làm hai bài toán nhỏ: Bài toán 1A:Xây dựng văn phạm chức năng từvựng tiếng Việt với 2 cấu trúc tồn tại song song là cấu trúc thành tốvà cấu trúc chức năng làm cơsởxây dựng từ điển Anh – Việt hỗtrợmô hình xửlý khoảng trống từvựng. Bài toán 1B:Xây dựng từ điển song ngữAnh – Việt với các cấu trúc nét. Từ điển song ngữgồm phần tiếng Anh và tiếng Việt Bài toán 2:Xây dựng mô hình XLKTTV với các giải thuật chèn, lược bớt, chuyển vịcác cấu trúc thành tốtrong cấu trúc câu tiếng 2 Việt dựa trên các mẫu cấu trúc tìm được trong từ điển. Mô hình được xây dựng phải giải quyết các công việc sau đây: Bài toán 2A: Xác định được các khoảng trống từvựng trong câu cần dịch. Bài toán 2B: Tìm trong từ điển các cấu trúc tương ứng của khoảng trống từvựng và áp dụng các thuật toán xửlý khoảng trống từ vựng tạo ra câu tiếng Việt phù hợp ngữpháp tiếng Việt.