Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) 5 tháng đầu năm 2008 sovới tháng 12 năm 2007 tiếp tục tăng cao ở mức hai con số trong điều kiện kinh tế thị trường đã định hình, nhất là thị trường chứng khoán đã phát triển trên cả nước; điều đó gợi lại nỗi ám ảnh về lạm phát “phi mã” với mức ba con số trong những năm cuối 1980 đầu 1990 cho người dânViệt Nam. Vấn đề quan trọng nhất hiện nay là nhận diện và đánh giá đúng nguyên nhân lạm phát để bình tĩnh giải quyết tối ưu mối quan hệ giữa lạm phát vàtăng trưởng ở Việt Nam. Lạm phát hiện nay ở Việt Nam vừa do các yếu tố kinh tế lẫn các yếu tố thuộc về tâm lý đám đông, vừa có yếu tố thuộc về tiền tệ lẫn các yếu tố phi tiền tệ, vừa do tình trạng thiếu cung cục bộ một số mặt hàng vừa do dư cầu cục bộ của một bộ phận ngườitiêu dùng. Từ đó gây ra tác động tổ hợp của các dạng thức lạm phát: lạm phát tiền tệ (đây là dạng thức chủ yếu) lạm phát cầu kéo, lạm phát chi phí đẩy, mất cân đối cung – cầu cục bộ và tâm lý đám đông (còn gọi là tâm lý bầy đàn). Các dạng thức lạm phát này tác động trong nền kinh tế chuyển đổi, các yếu tố của kinh tế thị trường hình thành chưa đồng bộ, môi trường cạnh tranh chưahoàn hảo, hệ số ICOR tăng cao, trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang hội nhập sâu vào nềnkinh tế thế giới làm cho việc nhận diện nguyên nhân lạm phát ở nước ta càng thêm phức tạp.