Với những nghệ sĩ đích thực, công chúng thường biết đến họ thông qua tác phẩm. Và với những loại hình nghệ thuật đỉnh cao mà giá trị của nó vượt ra khỏi ranh giới của mỗi nền văn hóa để đạt tới giá trị nhân loại thì việc tiếp cận với quá trình sáng tạo nghệ thuật của nghệ sĩ còn khó khăn hơn. Song, cuộc đời và sự nghiệp của họa sĩ Bùi Xuân Phái (1920-1988) lại được công chúng biết tới nhiều hơn thế. Kết quả đó dựa vào hoạt động không ngừng nghỉ của gia đình nghệ sĩ, mà trực tiếp là con trai ông, họa sĩ Bùi Thanh Phương và các nhà sưu tập, tiêu biểu là Trần Hậu Tuấn để đưa tên tuổi Bùi Xuân Phái đến gần hơn với người Việt Nam và thế giới. Trong quá trình đó, những tài liệu lưu trữ về cá nhân họa sĩ Bùi Xuân Phái trong rất nhiều tài liệu mà gia đình họa sĩ và các cá nhân khác đang lưu giữ có ý nghĩa hết sức quan trọng. Bài viết này sẽ tập trung giới thiệu về khối tài liệu đó cũng như việc lưu giữ, sử dụng chúng của gia đình họa sĩ và nhà sưu tập Trần Hậu Tuấn như một trường hợp điển hình của sự kết hợp giữa lưu trữ gia đình và sưu tập tư nhân. Qua đó, tác giả cũng nhấn mạnh tới giá trị của từng nhóm tài liệu được hình thành trong quá trình hoạt động của một cá nhân tiêu biểu và bước đầu diễn giải nguyên nhân giúp gia đình họa sĩ Bùi Xuân Phái trở thành một đại diện xuất sắc trong việc gìn giữ và công bố các di sản có ý nghĩa Quốc gia.