Tiểu thuyết Việt Nam thời kỳ1945-1975 đã đạt được những thành tựu đáng kểtrên cảhai phương diện nội dung tưtưởng và hình thức nghệthuật. Hiện thực cách mạng 30 năm đã dành một sự ưu đãi rất lớn cho văn xuôi. Cuộc kháng chiến chống Pháp, cuộc kháng chiến chống Mỹ, công cuộc xây dựng chủnghĩa xã hội (CNXH) ởmiền Bắc và cuộc cách mạng dân tộc dân chủ ởmiền Nam đã đem lại cho các nhà văn một khối lượng đềtài vô cùng phong phú, những cốt truyện hấp dẫn đầy kịch tính, những con người có tính cách độc đáo và đời sống nội tâm sâu sắc. Xét theo tiến trình văn học thì đây là thời kỳcó ý nghĩa quan trọng bởi đã xuất hiện hàng loạt tiểu thuyết thuộc loại tầm cỡ, đưa nghệthuật tiểu thuyết Việt Nam tới những thành tựu nhất định (tính đến thời điểm 1975). Sau 15 năm phát triển từ1945 đến 1960, trong khoảng 15 năm (1960-1975), chúng ta đã có những bộtiểu thuyết nhiều tập, chững chạc, bềthế, khái quát cả một thời kỳlịch sửdài, trải ra trên một bối cảnh rộng lớn vềkhông gian và thời gian, soi sáng vận mệnh và con đường đi của nhiều sốphận; những bộtiểu thuyết hiện thực xã hội chủnghĩa (XHCN) có quy mô lớn, vừa là tiểu thuyết sử thi vừa là tiểu thuyết tâm lý, vừa là tiểu thuyết tính cách, tiểu thuyết sựkiện và tiểu thuyết luận đề; đã khép lại một thời kỳvăn học mang đặc trưng của thời đại chiến tranh cách mạng. – Mốc thời gian 1960 có nhiều ý nghĩa trong lịch sửxã hội cũng nhưtrong văn học. Trong lịch sửvăn học Việt Nam sau 1945, thời kỳ1960-1975 có những chuyển đổi quan trọng trong nội dung và nghệthuật. Đây là thời kỳ được mở đầu với Đại hội Đảng lần thứIII – năm 1960, vạch ra Cương lĩnh xây dựng chủ nghĩa xã hội và kếhoạch 5 năm lần thứnhất; thời kỳcảnước tiến hành song song hai nhiệm vụchiến lược. Một là tiến hành và đưa cuộc chiến đấu chống Mỹ- ngụy trên cảhai miền đến thắng lợi cuối cùng với Đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất nước nhà. Và, hai là – xây dựng chủnghĩa xã hội trong hoàn cảnh thời chiến nhằm bảo vệvà xây dựng miền Bắc vững mạnh, đưa lại cơm áo, hạnh phúc cho mọi tầng lớp nhân dân lao động.