Tại Việt Nam, CL ngành điện nói chung và phát điện nói riêng đã được hoạch định thể hiện qua 02 văn bản: (1) Chiến lược phát triển tập đoàn điện lực Việt Nam giai đoạn 2012-2015, định hướng đến năm 2020 do EVN hoạch định; và (2) Qui hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2011 – 2020 có xét đến 2030 (gọi tắt là Qui hoạch Điện VII). Tuy nhiên, sự vận hành chính thức của thị trường phát điện cạnh tranh (VCGM) từ 1/7/2012 khiến cho phát điện không còn là ngành độc quyền, mà theo đó, thị trường điện được hình thành và phát triển qua 03 cấp độ: (1) Thị trường phát điện cạnh tranh – đến hết năm 2014; (2) Tiến tới thị trường bán buôn điện cạnh tranh từ 2015 đến 2021; và (3) Phát triển lên thị trường bán lẻ điện cạnh tranh từ sau 2021; và từ sau 2023 sẽ thực hiện thị trường bán lẻ điện cạnh tranh hoàn chỉnh.