Từ năm 1986, việc đổi mới, dân chủ hóa đời sống xã hội đã trở thành một trong những mối quan tâm thường trực trong nhận thức và hành động của Đảng. Theo đó, 30 năm qua, nhận thức lý luận về dân chủ xã hội chủ nghĩa (XHCN) đã có nhiều điểm mới, thực tiễn xây dựng dân chủ XHCN ở nước ta đã có những đổi thay có tính bước ngoặt. Tuy nhiên, những thành tựu của quá trình nhận thức và thực hiện xây dựng nền dân chủ XHCN ở nước ta mới chỉ là bước đầu. Trong 30 năm qua, trên nhiều khía cạnh, quá trình nhận thức về dân chủ XHCN và xây dựng nền dân chủ XHCN còn nhiều thiếu sót, hạn chế và nảy sinh không ít vấn đề gai góc, phức tạp.