Xã hội càng phát triển, vị trí, vai trò của nhân tố con người càng quan trọng. Con người lại là sản phẩm của giáo dục, vì thế giáo dục trở thành động lực thúc đẩy sự phát triển xã hội loài người. Để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới phát triển đất nước, tất yếu và cấp bách phải đổi mới sự nghiệp GD&ĐT theo đường lối mà Đảng đã chỉ ra. Đổi mới sự nghiệp GD&ĐT, trước hết phải đổi mới công tác quản lý giáo dục. Nhiều văn kiện của Đảng và Nhà nước về giáo dục và đào tạo đều xem đổi mới công tác quản lý là yêu cầu tiên quyết của đổi mới giáo dục, trong đó công tác thanh tra giáo dục là một khâu thiết yếu của công tác quản lý nhà nước về GD&ĐT. Thanh tra có mục đích giúp cơ quan lãnh đạo, vừa kiểm tra sự đúng đắn của bản thân về công tác lãnh đạo của mình, vừa kiểm tra sự chấp hành của các cơ quan thuộc quyền, nhằm tìm ra những biện pháp chỉ đạo và quản lý tốt nhất, bảo đảm cho việc thực hiện thành công chiến lược phát triển giáo dục mà Đảng và Nhà nước đề ra. Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 Ban chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam khoá VIII, phần nói về định hướng chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đã ghi: “Đổi mới cơ chế quản lý, bồi dưỡng cán bộ, sắp xếp chấn chỉnh và nâng cao năng lực của Bộ máy quản lý giáo dục và đào tạo. Hoàn thiện hệ thống Thanh tra giáo dục, tăng cường cán bộ thanh tra, tập trung vào thanh tra chuyên môn” [47]