Vũ khí tự tạo là loại vũ khí có cấu tạo và nguyên lý hoạt động đơn giản, dễ chế tạo ở địa phương bằng những phương pháp và phương tiện thủ công, dùng vật liệu tại chỗ, đạn dược hỏng hoặc cải tiến các loại đạn, bom thu được của đối phương. Vũ khí tự tạo bao gồm vũ khí đánh xa, đánh gần, nóng, lạnh đánh trên mọi địa hình đồng bằng, trung du, miền núi, ven sông, ven biển. Trong chiến tranh nhân dân ở Việt Nam, vũ khí tự tạo phát huy hiệu quả sát thương cao. Từ ngàn xưa, tổ tiên ta đã biết sử dụng công cụ bằng đá, cung nỏ làm bằng bẫy tre, gỗ để săn bắt, hái lượm và chống lại thú dữ bảo đảm cho sự sinh tồn và phát triển của dân tộc.Thời đại đồ đồng đã biết làm ra các loại rìu chiến, giáo, mác, mũi tên để chống lại kẻ thù xâm lược.Lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta gắn liền với lịch sử chống giặc ngoại xâm.Đây cũng là quá trình hình thành và phát triển các loại vũ khí thô sơ tự tạo của Việt Nam.Dân tộc ta tiến hành bảo vệ Tổ quốc luôn trong hoàn cảnh nước nhỏ, nghèo mà đối chọi với kẻ thù luôn mạnh hơn ta gấp nhiều lần về tiềm lực kinh tế, quân sự. Để đánh bại được kẻ thù, dân tộc ta luôn quán triệt tư tưởng “Lấy ít địch nhiều”, tự cung tự cấp, sản xuất ra các loại vũ khí như nỏ, cung tên, giáo, mác, qua, kiếm, long đao