MỞ ĐẦU 1. Đặt vấn đề Hợp kim nhôm đã thu hút được sự quan tâm đáng kể trong những năm gần đây và đang được sử dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp ô tô, hàng không vũ trụ và quốc phòng. Những đặc điểm nổi trội của hợp kim nhôm là độ bền riêng và độ dẫn nhiệt cao cho phép giảm trọng lượng tổng thể xe cộ, làm cho mức độ tiêu thụ nhiên liệu thấp hơn, tăng hiệu quả kinh tế. So với các vật liệu composite trên cơ sở nhôm truyền thống được sử dụng trên thị trường, tỷ phần của composite Al/AlN còn chiếm tỷ lệ nhỏ. Tuy nhiên chúng có những tính chất nội trội hơn so với các loại vật liệu nhôm thông thường như: độ bền và độ cứng cao, độ dẫn nhiệt tốt (80- 260 W m-1 K-1), hệ số dãn nở nhiệt thấp (4.5X10-6 K-1) nên AlN là lựa chọn hạt tăng bền rất tốt cho hợp kim nhôm, đặc biệt là cho làm việc ở nhiệt độ cao. Vật liệu composite nền nhôm chế tạo bằng các phương pháp ex-situ tương đối đắt do phải chế tạo pha tăng bền từ trước, đặc biệt là nếu các pha tăng bền này có kích thước nhỏ (cỡ một vài µm hoặc vài trăm nano) – điều kiện cần thiết để cải thiện cơ tính của vật liệu. Giải pháp cho vấn đề này là thay thế các phương pháp ex-situ bằng các phương pháp in-situ.