MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Truyện Nôm bác học luôn tồn tại những yếu tố linh dị, ma thuật, bói toán, chiêm mộng, ước muốn về sự đền bồi, hướng tới sự hài hòa; trong đó, các yếu tố tâm lí tiền logic, những sự tham dự không phân biệt giữa các tầng khác nhau của cấu trúc vũ trụ – tâm linh: âm – dương; trên – dưới; người – trời, người – âm phủ, v.v. Bên cạnh đó, các yếu tố lặp lại, các motif, sự luân phiên theo hướng hồi cố của không gian và thời gian, v.v. là những phần không thể thiếu trong kết cấu văn bản. Có cảm giác rằng, các nhân vật trong thế giới truyện luôn có những ứng xử, biểu cảm trước thế giới phần lớn bằng các khuôn đúc kinh nghiệm đã sẵn có, mang tính chất cộng đồng, của tâm lí tập thể, thấp thoáng bóng dáng của thần thoại, cổ tích. Dù các tác phẩm có thể mượn cốt truyện nước ngoài hay tự sáng tạo thì các yếu tố biểu trưng của thần thoại, sử thi, của vô thức cộng đồng vẫn luôn tham dự mật thiết vào cấu trúc truyện kể.