1. Lý do chọn đề tài Trong tiến trình phát triển của văn xuôi Việt Nam hiện đại, tùy bút là một thể loại có vị trí quan trọng. Nó góp phần làm cho diện mạo của nền văn học dân tộc trở nên đa dạng, phong phú. Đây cũng là thể loại làm nên danh tiếng cho nhiều nhà văn; sự nghiệp sáng tác của họ được đánh dấu bằng những thiên tùy bút có giá trị lớn lao cả về nội dung tư tưởng lẫn hình thức nghệ thuật. Lâu nay, văn học miền Nam Việt Nam giai đoạn 1954 – 1975 nói chung, mảng tùy bút nói riêng, vẫn còn là một đối tượng ít được nghiên cứu. Vì nhiều lý do khác nhau, nhiều tác phẩm có giá trị của văn học miền Nam trước 1975 vẫn còn xa lạ đối với công chúng đương đại, mặc dù về lý thuyết, đây là một bộ phận không thể chối bỏ của lịch sử văn học Việt Nam. Tuy tồn tại trong một khoảng thời gian không dài, chỉ hơn hai thập niên (từ 1954 đến 1975) nhưng văn học miền Nam Việt Nam đã để lại một di sản phong phú về thể loại, đồ sộ về số lượng và phức tạp về nội dung, tư tưởng. Đó là một nền văn học sinh động với nhiều sắc thái, khuynh hướng, dòng mạch, thành phần khác nhau, từ truyền thống cho đến hiện đại; từ yêu nước, cách mạng cho đến tay sai, phản cách mạng Nó phản chiếu một cách khách quan thực trạng xã hội, tâm lý thời đại của miền Nam Việt Nam dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa.